Thực hiện Điều 22 Luật Thủ đô và yêu cầu của Ủy ban Pháp luật của Quốc hội, được sự ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp đã ký ban hành Báo cáo tình hình ban hành văn bản quy định chi tiết Luật Thủ đô và thực hiện quy định về quản lý dân cư tại Điều 19 Luật Thủ đô (Báo cáo số 135/BC-CP ngày 18/4/2018).
Việc ban hành văn bản quy định chi tiết việc thi hành Luật Thủ đô: sau gần 05 năm thi hành, công tác xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật quy định chi tiết thi hành Luật Thủ đô cơ bản đã đảm bảo kịp thời, đúng tiến độ theo Kế hoạch của Thủ tướng Chính phủ. Tuy nhiên, vẫn còn một số nội dung của Luật còn chậm hoặc chưa được ban hành văn bản quy định chi tiết để kịp thời thực hiện thống nhất, đồng bộ (04 nội dung: (i) nội dung về quy chuẩn, tiêu chuẩn về quy hoạch, kiến trúc đối với khu vực cải tạo, tái thiết đô thị; (ii) quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục đại học, trường cao đẳng nghề trên địa bàn Thủ đô; (iii) quy định mức tiền phạt trong xử lý vi phạm hành chính đối với một số hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai; (iv) quy định cơ chế phối hợp giữa các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương trong Vùng Thủ đô).
Việc thực hiện quy định về quản lý dân cư trên địa bàn thành phố Hà Nội theo quy định tại Điều 19 của Luật Thủ đô: công tác này bước đầu hạn chế việc di dân tự phát vào nội thành; góp phần ổn định cư trú trên địa bàn thành phố, phục vụ nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế, xã hội, an ninh, trật tự an toàn xã hội. Tuy nhiên, tình trạng dân số cơ học vào nội thành vẫn tiếp tục tăng. Thực tiễn quản lý cư trú đã phát sinh những trường hợp sau khi đăng ký chỗ ở hợp pháp do thuê, mượn, ở nhờ thì được tách và lập hộ riêng và tiếp tục đăng ký cho những nhân khẩu khác vào cùng chỗ thuê, mượn, ở nhờ không bảo đảm diện tích bình quân trên đầu người theo quy định. Việc thực hiện công tác đăng ký, quản lý cư trú cũng còn nhiều lúng túng; phương án xử lý các tình huống thiếu thống nhất; vi phạm hành chính về đăng ký, quản lý cư trú đôi khi chưa được xử lý kịp thời, chế tài xử lý còn nhẹ, thiếu tính răn đe.
Nguyên nhân chủ yếu của những tồn tại, hạn chế nêu trên là do công tác tổ chức thi hành pháp luật; một số quy định của Luật và văn bản quy định chi tiết thi hành và còn thiếu một số quy định cụ thể của pháp luật để thực hiện thống nhất công tác quản lý dân cư trên địa bàn thành phố Hà Nội như: (i) công tác lãnh đạo, chỉ đạo, theo dõi, giám sát, thanh kiểm tra còn thiếu quyết liệt; (ii) quá trình xây dựng Luật và văn bản quy định chi tiết thi hành Luật Thủ đô chưa lường hết được tính chất phức tạp và khả năng bảo đảm thực thi các quy định trên thực tế; (iii) việc di dời thực hiện mục tiêu giãn dân chưa được thực hiện nghiêm; (iv) công tác phối hợp, trao đổi thông tin về nhân khẩu, hộ khẩu giữa các cơ quan chức năng chưa chặt chẽ, đồng bộ; (v) việc ứng dụng công nghệ thông tin về quản lý dân cư chưa đạt kết quả…
Vụ VĐCXDPL
