Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật được Quốc hội khóa XIII thông qua tại kỳ họp thứ 9 và có hiệu lực kể từ ngày 01/7/2016. Đây là một trong những sự kiện nổi bật của hoạt động lập pháp trong năm 2015 về việc hợp nhất hai luật về hoạt động xây dựng, ban hành pháp luật của các cơ quan ở trung ương và các cơ quan ở địa phương, tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho hoạt động lập pháp ở nước ta trong giai đoạn đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, phục vụ hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN theo Hiến pháp năm 2013. Kế thừa hai đạo luật được ban hành trước đây, Luật mới có nhiều quy định mang tính đột phá nhằm mục đích nâng cao chất lượng hoạt động xây dựng pháp luật nói chung, cũng như từng văn bản quy phạm pháp luật nói riêng.
 |
 |
Phát biểu chỉ đạo Hội nghị, Bộ trưởng Lê Thành Long nhấn mạnh Hội nghị cần quan tâm làm sâu sắc và thảo luận cụ thể hơn về những vấn đề: (1) Đánh giá khách quan, toàn diện về những mặt đã làm được và chưa làm được trong quá trình triển khai thi hành Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015. Phân tích rõ nguyên nhân của tồn tại, hạn chế; đâu là nguyên nhân chủ quan trong khâu thực hiện, đâu là nguyên nhân khách quan do quy định của Luât và điều kiện về nguồn lực trong bối cảnh hiện nay; (2) Đề xuất các giải pháp cụ thể mang tính thực tế và khả thi để nâng cao chất lượng văn bản quy phạm pháp luật, góp phần hoàn thiện thể chế, pháp luật; (3) Đề xuất các biện pháp nhằm nâng cao trách nhiệm và kỷ cương, kỷ luật hành chính đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc tham gia vào quá trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp pháp luật ở cả trung ương và địa phương; (4) Tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý và cơ sở thực tiễn đối với những kiến nghị, đề xuất sửa đổi, bổ sung Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015 để xây dựng hệ thống pháp luật rõ ràng, minh bạch, thi hành pháp luật nghiêm minh, công bằng, thống nhất.
Sau 03 năm thi hành Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015 và Nghị định số 34/2016/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, nhìn chung, công tác xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) của các cơ quan nhà nước từ Trung ương đến địa phương đã có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần nâng cao chất lượng VBQPPL.
 |
 |
Bên cạnh những kết quả đáng ghi nhận thì hệ thống pháp luật và cách thức xây dựng, thi hành pháp luật vẫn còn nhiều bất cập. Những khó khăn, vướng mắc trong việc thi hành Luật xuất phát từ cả nguyên nhân chủ quan và khách quan đặc biệt là nguyên nhân từ nhận thức chưa đầy đủ, chưa sâu sắc, chưa toàn diện của lãnh đạo một số bộ, ngành, địa phương về vai trò, vị trí của công tác xây dựng và thi hành pháp luật trong quản lý nhà nước trong một nhà nước pháp quyền dẫn đến việc lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện trong thực tiễn chưa đúng tầm, chưa hết trách nhiệm, kết quả chưa được như mong đợi, đặc biệt trong việc hoạch định chính sách pháp luật, bảo đảm các nguồn lực con người, thời gian, phương tiện và kinh phí cho hoạt động xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật ở bộ, ngành, địa phương mình. Một số quy định của Luật rất tiến bộ lại chưa phát huy tác dụng như mong muốn của Quốc hội của Chính phủ như quy trình lập đề nghị xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, đánh giá tác động của chính sách, hạn chế việc ban hành thủ thủ tục hành chính và văn bản quy phạm pháp luật của cấp huyện, cấp xã.
Các ý kiến tại Hội nghị cho rằng hạn chế nêu trên này chủ yếu là từ nhận thức của người làm công tác xây dựng pháp luật chưa theo kịp với yêu cầu của thực tiễn hiện nay; kỷ cương hành chính chưa nghiêm; công tác kiểm tra, giám sát còn hạn chế; đội ngũ cán bộ, công chức trực tiếp làm công tác xây dựng pháp luật vẫn còn thiếu về số lượng, thiếu tính chuyên nghiệp về khả năng phân tích, dự báo, xây dựng chính sách cũng như kỹ năng soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật, thiếu kinh nghiệm thực tiễn.
Tại Hội nghị, các đại biểu còn tập trung thảo luận nhiều nội dung khác của Luật BHVBQPPL như xây dựng, ban hành VBQPPL theo trình tự, thủ tục rút gọn; hoạt động thẩm tra dự án luật; trách nhiệm của cơ quan chủ trì thẩm tra trong việc tiếp thu, chỉnh lý dự án luật; thẩm quyền và quy trình xây dựng, ban hành VBQPPL của HĐND, UBND và một số vấn đề khác…
Hội nghị không chỉ là dịp để chúng ta nhìn lại thực tiễn thi hành Luật trong thời gian qua mà còn có ý nghĩa định hướng quan trọng cho sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015.
Đào Hồng Minh, Vụ VĐCXDPL