Thay mặt Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long đã trình bày tóm tắt Tờ trình của Chính phủ về Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2021, điều chỉnh Chương trình năm 2020. Theo đó, Tờ trình đã đánh giá khái quát kết quả thực hiện Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2019 và các tháng đầu năm 2020; để lập Đề nghị của Chính phủ về Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2021, điều chỉnh Chương trình năm 2020, Chính phủ đã xác định các nguyên tắc cơ bản khi lập đề nghị, trong đó đáng lưu ý là việc đưa các dự án, dự thảo vào Chương trình năm 2021 cần tính đến đặc thù là năm 2021 sẽ có 03 Kỳ họp của Quốc hội. Tại kỳ họp cuối cùng của nhiệm kỳ khóa XIV và Kỳ họp đầu tiên của nhiệm kỳ Quốc hội Khóa XV, Quốc hội sẽ không dành nhiều thời gian cho công tác xây dựng pháp luật mà chủ yếu tập trung đánh giá, tổng kết hoạt động của Quốc hội Khóa XIV và chuẩn bị tổ chức, nhân sự cho Quốc hội khóa XV.
Theo Tờ trình của Chính phủ, Chính phủ đề nghị đưa vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2021 gồm 08 dự án, gồm:
- Tại Kỳ họp thứ 11, là kỳ họp cuối của Quốc hội khóa XIV, Chính phủ chỉ đề nghị đưa 02 dự án vào Chương trình thông qua là: (1) Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống nhiễm vi rút gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người (HIV/AIDS), đây là dự án thuộc Chương trình cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 10 theo Nghị quyết số 78/2019/QH14 của Quốc hội; (2) Luật Giao thông đường bộ (sửa đổi), đây là dự án Chính phủ đang đề nghị bổ sung vào Chương trình năm 2020.
- Tại Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XV, là kỳ họp đầu tiên của nhiệm kỳ mới, Quốc hội tập trung thảo luận về công tác tổ chức, nhân sự nên Chính phủ không đề xuất đưa các dự án vào Chương trình kỳ họp này.
- Tại Kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XV: Chương trình thông qua: 01 dự án được gối từ Chương trình năm 2020 sang theo Nghị quyết số 78/2019/QH14 (Luật Thi đua, khen thưởng (sửa đổi) được cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XIV). Chương trình cho ý kiến, gồm 05 dự án: (1) Luật Điện ảnh (sửa đổi); (2) Luật Cảnh sát cơ động; (3) Luật Thanh tra (sửa đổi); (4) Luật Kinh doanh bảo hiểm (sửa đổi); (5) Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ.
Chính phủ đề nghị điều chỉnh Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2020 với 10 dự án, dự thảo. Cụ thể như sau:
- Bổ sung vào Chương trình 08 dự án, dự thảo, trong đó đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội cho phép soạn thảo theo trình tự, thủ tục rút gọn đối với 03 dự thảo Nghị quyết của Quốc hội.
- Đưa ra khỏi Chương trình 01 dự án là dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai.
- Điều chỉnh phạm vi sửa đổi, từ Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường thành Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi).
Như vậy, sau khi điều chỉnh, số lượng các dự án, dự thảo thuộc Chương trình năm 2020 sẽ là 24, tăng 07 dự án so với Nghị quyết số 78/2019/QH14.
Về cơ bản Ủy ban Pháp luật nhất trí với Đề nghị của Chính phủ. Tuy nhiên, Ủy ban Pháp luật có một số ý kiến cụ thể đối với các dự án luật như:
- Rút dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai, thảo luận tại cuộc họp các đại biểu nhất trí với đề xuất của Chính phủ đối với việc rút dự án luật này. Tuy nhiên, không đồng tình với việc bổ sung Nghị quyết của Quốc hội về giải quyết một số vấn đề vướng mắc trong quá trình tổ chức thi hành Luật Đất đai. Để tạo sự thống nhất, đồng bộ trong hệ thống pháp luật, các đại biểu đề nghị Chính phủ tiếp tục nghiên cứu, đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Đất đai để giải quyết toàn bộ các vướng mắc của Luật cũng như thực hiện các chính sách mới để đảm bảo phù hợp với thực tiễn.
- Dự án Luật Phòng, chống ma túy (sửa đổi), Uỷ ban Pháp luật thống nhất tán thành với đề nghị của Chính phủ bổ sung dự án Luật này vào Chương trình năm 2020, trình Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp thứ 10 (tháng 10/2020) để có sự kết nối, bảo đảm thống nhất, đồng bộ với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính
([1]), nhưng thông qua theo quy trình 2 kỳ họp; nếu được chuẩn bị tốt và bảo đảm chất lượng thì có thể trình Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ 11 (tháng 3/2021), nếu không thì trình thông qua tại kỳ họp thứ 2 Quốc hội khoá XV (tháng 10/2021); đồng thời, đề nghị cơ quan trình, cơ quan soạn thảo tiếp thu các ý kiến thẩm tra của Thường trực UBCVĐXH trong quá trình xây dựng dự án Luật.
- Dự án Luật Khám bệnh, chữa bệnh (sửa đổi), Uỷ ban Pháp luật đề nghị Chính phủ báo cáo cụ thể hơn về việc chuẩn bị và tiến độ dự kiến thực hiện đối với dự án Luật này. Trường hợp chưa xác định được tiến độ thì có thể xem xét việc đưa dự án ra khỏi Chương trình một mặt để ngành y tế tập trung cho công tác phòng, chống dịch bệnh COVID-19; mặt khác để có thêm thời gian tổng kết, đánh giá bổ sung, hoàn thiện hồ sơ bảo đảm chất lượng, tạo sự đồng thuận giữa các cơ quan, tổ chức có liên quan trước khi trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội; đồng thời, cần thúc đẩy việc sửa đổi, bổ sung Luật Bảo hiểm y tế để trình đồng thời với dự án Luật Khám bệnh, chữa bệnh (sửa đổi) nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật về y tế. Khi chuẩn bị xong sẽ báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội để bổ sung vào Chương trình.
Kết luận cuộc họp, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Hoàng Thanh Tùng nêu rõ, Ủy ban Pháp luật cơ bản tán thành với nguyên tắc lập đề nghị của Chính phủ và đề nghị về Chương trình năm 2021, điều chỉnh Chương trình năm 2020 như Chính phủ trình. Ủy ban Pháp luật ghi nhận ý kiến của các đại biểu tham dự cuộc họp để hoàn thiện Báo cáo thẩm tra, phục vụ Phiên họp thứ 44 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
