Cuộc họp do Thứ trưởng Bộ Tư pháp Trần Tiến Dũng - Tổ trưởng Tổ biên tập chủ trì. Thành viên Tổ biên tập xây dựng dự án Luật Thủ đô là đại diện Lãnh đạo các đơn vị thuộc Văn phòng Quốc hội, Văn phòng Chính phủ, các Bộ, ngành, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, Sở Tư pháp của một số tỉnh trong Vùng Thủ đô và một số chuyên gia, nhà khoa học trong các lĩnh vực liên quan.
Tại cuộc họp, ông Nguyễn Hồng Tuyến, Vụ trưởng Vụ Các vấn đề chung về xây dựng pháp luật, Bộ Tư pháp - Phó Tổ trưởng Tổ biên tập đã trình bày quá trình soạn thảo và những nội dung lớn của dự thảo Luật Thủ đô. Dự thảo Luật được thiết kế 6 Chương với 54 điều, cụ thể:
- Về những quy định chung (Chương I): gồm 8 điều, cơ bản kế thừa các quy định tại Chương I, Luật Thủ đô 2012; Điều 3 (giải thích từ ngữ) được sửa đổi cơ bản để phù hợp với các nội dung tại dự thảo Luật. Quy định về nguyên tắc áp dụng pháp luật (Điều 4) để xử lý việc áp dụng pháp luật trong trường hợp có sự khác nhau giữa quy định của Luật Thủ đô và các luật khác liên quan.
- Về tổ chức chính quyền tại Thủ đô (Chương II): gồm 11 điều (từ Điều 9 đến Điều 16) - đây là Chương mới so với quy định của Luật Thủ đô 2012, Chương này quy định về tổ chức chính quyền địa phương tại Thủ đô, HĐND, UBND thành phố Hà Nội, thành phố thuộc thành phố Hà Nội, quận, huyện, thị xã, xã, thị trấn và UBND phường. Chương này đã thể hiện rõ quan điểm tăng cường phân quyền, phân cấp cho Thành phố.
- Về xây dựng, phát triển và quản lý Thủ đô (Chương III): gồm 17 điều (từ Điều 20 đến Điều 36),  quy định các nội dung về: quy hoạch xây dựng, phát triển Thủ đô; biện pháp bảo đảm thực hiện quy hoạch; quản lý không gian, kiến trúc, cảnh quan và xây dựng đô thị; bảo vệ và phát triển văn hóa; phát triển giáo dục và đào tạo; phát triển khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo; phát triển y tế, chăm sóc sức khỏe Nhân dân ; chính sách xã hội, an sinh xã hội của Thủ đô; bảo vệ môi trường và giảm phát thải; quản lý, sử dụng đất đai; phát triển nhà ở; phát triển đô thị thuộc Thủ đô; cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị; đầu tư phát triển hạ tầng kỹ thuật; phát triển, quản lý hạ tầng giao thông; phát triển nông nghiệp, nông thôn (Điều 35); các biện pháp bảo vệ Thủ đô, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội. Trong chương này có 03 điều là nội dung mới so với Luật Thủ đô 2012 (Điều 26, Điều 27, Điều 35).
- Về tài chính, ngân sách và huy động nguồn lực đầu tư phát triển Thủ đô (Chương IV), Chương này có 5 điều (từ Điều 37 đến Điều 41), các quy định tại Chương này nhằm tạo sự chủ động cho Thủ đô trong việc huy động nguồn lực thông qua việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho chính quyền Thủ đô; cho phép Thủ đô có cơ chế đặc thù để huy động, sử dụng nguồn lực tài chính ngân sách cho phát triển Thủ đô.
- Về liên kết, phát triển Vùng Thủ đô (Chương V) gồm 6 điều (từ Điều 42 đến Điều 47), nội dung Chương này chủ yếu luật hóa các quy định tại Nghị định số 91/2021/NĐ-CP ngày 21/10/2021 của Chính phủ quy định về cơ chế phối hợp giữa các tỉnh, thành trong Vùng thủ đô để thi hành các quy định của pháp luật về Thủ đô.
Trên cơ sở đó, các đại biểu đã trao đổi, thảo luận và thống nhất về sự cần thiết phải xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi) để thể chế hóa đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng về xây dựng, phát triển Thủ đô Hà Nội, đặc biệt là Nghị quyết số 15-NQ/TW ngày 05/5/2022 của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Trong đó, các đại biểu đã tập trung thảo luận về một số vấn đề như: thành lập các cơ quan chuyên môn đặc thù của Hà Nội, để lại 100% tiền thu từ sử dụng đất cho Hà Nội, tổ chức chính quyền thành phố Hà Nội, thu hút, sử dụng nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển Thủ đô; cơ chế huy động, sử dụng nguồn lực tài chính, ngân sách cho phát triển Thủ đô; cơ chế thu hút đầu tư, thẩm quyền về đầu tư; các cơ chế, chính sách đặc thù xây dựng, quản lý và phát triển Thủ đô trên các lĩnh vực...
Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Trần Tiến Dũng nhấn mạnh, việc soạn thảo dự án Luật cần thể chế hóa đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng về xây dựng, phát triển Thủ đô Hà Nội, đặc biệt là Nghị quyết số 15-NQ/TW, Nghị quyết số 06-NQ/TW, Nghị quyết số 30-NQ/TW của Bộ Chính trị; các cơ chế, chính sách quy định tại dự thảo Luật là khác với pháp luật hiện hành hoặc pháp luật hiện hành chưa có quy định, nhưng phải bảo đảm phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng và tuyệt đối tuân thủ quy định của Hiến pháp năm 2013; cần lựa chọn, quy định các cơ chế, chính sách đặc thù vượt trội để tạo đột phá về thể chế, tạo thuận lợi cho Thủ đô phát triển, khai thác tốt các thế mạnh sẵn có của Thủ đô. Không quy định dàn trải các cơ chế, chính sách mà cần cụ thể hóa tối đa các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội ngay trong Luật để có thể áp dụng được ngay; kế thừa, phát triển các quy định đã được thực tiễn kiểm nghiệm tốt của Luật Thủ đô năm 2012; rà soát các cơ chế, chính sách đặc thù đang thí điểm cho các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương mà phù hợp với Thủ đô để đưa vào dự thảo Luật. Đồng thời, tiến hành rà soát song song với nội dung các dự thảo Luật đang sửa đổi, bổ sung (Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Xây dựng...) để thiết kế các quy định phù hợp; đẩy mạnh phân quyền, phân cấp cho Thủ đô Hà Nội nhằm tạo sự chủ động, sáng tạo, tự chịu trách nhiệm của Hà Nội, đồng thời, cải cách thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, người dân.
Thứ trưởng Trần Tiến Dũng đánh giá cao ý kiến phát biểu tâm huyết của các đại biểu và đề nghị Tổ thường trực nghiên cứu, tiếp thu các ý kiến góp ý của đại biểu để chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), sớm báo cáo Ban soạn thảo xây dựng dự án Luật để trình Chính phủ, báo cáo Quốc hội đảm bảo thời hạn theo quy định. Theo Nghị quyết số 89/2023/QH15 ngày của Quốc hội, dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) đã được bổ sung vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2023, trình Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 6 (dự kiến tháng 10/2023), thông qua tại Kỳ họp thứ 7 (dự kiến tháng 5/2024).
Cuộc họp do Thứ trưởng Bộ Tư pháp Trần Tiến Dũng - Tổ trưởng Tổ biên tập chủ trì. Thành viên Tổ biên tập xây dựng dự án Luật Thủ đô là đại diện Lãnh đạo các đơn vị thuộc Văn phòng Quốc hội, Văn phòng Chính phủ, các Bộ, ngành, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, Sở Tư pháp của một số tỉnh trong Vùng Thủ đô và một số chuyên gia, nhà khoa học trong các lĩnh vực liên quan.
Tại cuộc họp, ông Nguyễn Hồng Tuyến, Vụ trưởng Vụ Các vấn đề chung về xây dựng pháp luật, Bộ Tư pháp - Phó Tổ trưởng Tổ biên tập đã trình bày quá trình soạn thảo và những nội dung lớn của dự thảo Luật Thủ đô. Dự thảo Luật được thiết kế 6 Chương với 54 điều, cụ thể:
- Về những quy định chung (Chương I): gồm 8 điều, cơ bản kế thừa các quy định tại Chương I, Luật Thủ đô 2012; Điều 3 (giải thích từ ngữ) được sửa đổi cơ bản để phù hợp với các nội dung tại dự thảo Luật. Quy định về nguyên tắc áp dụng pháp luật (Điều 4) để xử lý việc áp dụng pháp luật trong trường hợp có sự khác nhau giữa quy định của Luật Thủ đô và các luật khác liên quan.
- Về tổ chức chính quyền tại Thủ đô (Chương II): gồm 11 điều (từ Điều 9 đến Điều 16) - đây là Chương mới so với quy định của Luật Thủ đô 2012, Chương này quy định về tổ chức chính quyền địa phương tại Thủ đô, HĐND, UBND thành phố Hà Nội, thành phố thuộc thành phố Hà Nội, quận, huyện, thị xã, xã, thị trấn và UBND phường. Chương này đã thể hiện rõ quan điểm tăng cường phân quyền, phân cấp cho Thành phố.
- Về xây dựng, phát triển và quản lý Thủ đô (Chương III): gồm 17 điều (từ Điều 20 đến Điều 36),  quy định các nội dung về: quy hoạch xây dựng, phát triển Thủ đô; biện pháp bảo đảm thực hiện quy hoạch; quản lý không gian, kiến trúc, cảnh quan và xây dựng đô thị; bảo vệ và phát triển văn hóa; phát triển giáo dục và đào tạo; phát triển khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo; phát triển y tế, chăm sóc sức khỏe Nhân dân ; chính sách xã hội, an sinh xã hội của Thủ đô; bảo vệ môi trường và giảm phát thải; quản lý, sử dụng đất đai; phát triển nhà ở; phát triển đô thị thuộc Thủ đô; cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị; đầu tư phát triển hạ tầng kỹ thuật; phát triển, quản lý hạ tầng giao thông; phát triển nông nghiệp, nông thôn (Điều 35); các biện pháp bảo vệ Thủ đô, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội. Trong chương này có 03 điều là nội dung mới so với Luật Thủ đô 2012 (Điều 26, Điều 27, Điều 35).
- Về tài chính, ngân sách và huy động nguồn lực đầu tư phát triển Thủ đô (Chương IV), Chương này có 5 điều (từ Điều 37 đến Điều 41), các quy định tại Chương này nhằm tạo sự chủ động cho Thủ đô trong việc huy động nguồn lực thông qua việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho chính quyền Thủ đô; cho phép Thủ đô có cơ chế đặc thù để huy động, sử dụng nguồn lực tài chính ngân sách cho phát triển Thủ đô.
- Về liên kết, phát triển Vùng Thủ đô (Chương V) gồm 6 điều (từ Điều 42 đến Điều 47), nội dung Chương này chủ yếu luật hóa các quy định tại Nghị định số 91/2021/NĐ-CP ngày 21/10/2021 của Chính phủ quy định về cơ chế phối hợp giữa các tỉnh, thành trong Vùng thủ đô để thi hành các quy định của pháp luật về Thủ đô.
Trên cơ sở đó, các đại biểu đã trao đổi, thảo luận và thống nhất về sự cần thiết phải xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi) để thể chế hóa đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng về xây dựng, phát triển Thủ đô Hà Nội, đặc biệt là Nghị quyết số 15-NQ/TW ngày 05/5/2022 của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Trong đó, các đại biểu đã tập trung thảo luận về một số vấn đề như: thành lập các cơ quan chuyên môn đặc thù của Hà Nội, để lại 100% tiền thu từ sử dụng đất cho Hà Nội, tổ chức chính quyền thành phố Hà Nội, thu hút, sử dụng nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển Thủ đô; cơ chế huy động, sử dụng nguồn lực tài chính, ngân sách cho phát triển Thủ đô; cơ chế thu hút đầu tư, thẩm quyền về đầu tư; các cơ chế, chính sách đặc thù xây dựng, quản lý và phát triển Thủ đô trên các lĩnh vực...
Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Trần Tiến Dũng nhấn mạnh, việc soạn thảo dự án Luật cần thể chế hóa đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng về xây dựng, phát triển Thủ đô Hà Nội, đặc biệt là Nghị quyết số 15-NQ/TW, Nghị quyết số 06-NQ/TW, Nghị quyết số 30-NQ/TW của Bộ Chính trị; các cơ chế, chính sách quy định tại dự thảo Luật là khác với pháp luật hiện hành hoặc pháp luật hiện hành chưa có quy định, nhưng phải bảo đảm phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng và tuyệt đối tuân thủ quy định của Hiến pháp năm 2013; cần lựa chọn, quy định các cơ chế, chính sách đặc thù vượt trội để tạo đột phá về thể chế, tạo thuận lợi cho Thủ đô phát triển, khai thác tốt các thế mạnh sẵn có của Thủ đô. Không quy định dàn trải các cơ chế, chính sách mà cần cụ thể hóa tối đa các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội ngay trong Luật để có thể áp dụng được ngay; kế thừa, phát triển các quy định đã được thực tiễn kiểm nghiệm tốt của Luật Thủ đô năm 2012; rà soát các cơ chế, chính sách đặc thù đang thí điểm cho các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương mà phù hợp với Thủ đô để đưa vào dự thảo Luật. Đồng thời, tiến hành rà soát song song với nội dung các dự thảo Luật đang sửa đổi, bổ sung (Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Xây dựng...) để thiết kế các quy định phù hợp; đẩy mạnh phân quyền, phân cấp cho Thủ đô Hà Nội nhằm tạo sự chủ động, sáng tạo, tự chịu trách nhiệm của Hà Nội, đồng thời, cải cách thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, người dân.
Thứ trưởng Trần Tiến Dũng đánh giá cao ý kiến phát biểu tâm huyết của các đại biểu và đề nghị Tổ thường trực nghiên cứu, tiếp thu các ý kiến góp ý của đại biểu để chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), sớm báo cáo Ban soạn thảo xây dựng dự án Luật để trình Chính phủ, báo cáo Quốc hội đảm bảo thời hạn theo quy định. Theo Nghị quyết số 89/2023/QH15 ngày của Quốc hội, dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) đã được bổ sung vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2023, trình Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 6 (dự kiến tháng 10/2023), thông qua tại Kỳ họp thứ 7 (dự kiến tháng 5/2024).

Vụ Các vấn đề chung về xây dựng pháp luật