Ngày 16/12/2024 tại Hà Nội, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo “Vị trí, vai trò của công tác thẩm định văn bản quy phạm pháp luật”. Mục đích của Hội thảo nhằm làm rõ vị trí, vai trò của công tác thẩm định văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL); trách nhiệm của cơ quan chủ trì thẩm định, cơ quan chủ trì lập đề nghị xây dựng VBQPPL, soạn thảo VBQPPL, cơ quan tham gia thẩm định; từ đó, đề xuất các giải pháp để phát huy tính chuyên nghiệp trong khâu thẩm định VBQPPL để nâng cao chất lượng VBQPPL, phòng ngừa nguy cơ tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ trong công tác xây dựng pháp luật.
Hội thảo do ông Trần Anh Đức - Vụ trưởng, Vụ Các vấn đề chung về xây dựng pháp luật, Bộ Tư pháp chủ trì. Hội thảo có sự tham gia của đại diện một số cơ quan Trung ương; Tổ chức pháp chế các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; Lãnh đạo của gần 20 Sở Tư pháp các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và đại diện của các đơn vị thuộc Bộ Tư pháp, các chuyên gia, nhà khoa học.
Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Trần Anh Đức đánh giá thẩm định là khâu quan trọng trong quy trình xây dựng, ban hành VBQPPL, giúp nâng cao chất lượng văn bản, xác định rõ sự cần thiết ban hành, sự phù hợp của văn bản với các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách của nhà nước; bảo đảm tính hợp hiến, tính hợp pháp, tính thống nhất, đồng bộ của văn bản. Bên cạnh đó, kết quả của hoạt động thẩm định sẽ giúp các cơ quan, người có thẩm quyền ban hành VBQPPL có thêm thông tin, cơ sở để xem xét, đánh giá toàn diện nội dung dự án, dự thảo VBQPPL trước khi quyết định thông qua hoặc ký ban hành. Thời gian qua, Lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã có nhiều định hướng, chỉ đạo liên quan đến công tác xây dựng pháp luật nói chung và công tác thẩm định VBQPPL nói riêng. Đặc biệt, tại Thông báo kết luận của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm tại buổi làm việc với Ban cán sự đảng Bộ Tư pháp đã chỉ rõ: “Trong xây dựng, thẩm định VBQPPL, tuyệt đối không để xảy ra lợi ích nhóm, tác động pháp luật, để lọt, đánh giá không toàn diện yếu tố an ninh gây tác động tiêu cực đến lợi ích chung, lợi ích quốc gia”; “Nghiên cứu việc tổ chức soạn thảo VBQPPL tập trung, bảo đảm tính chuyên nghiệp, đồng bộ, thống nhất. Quy định rõ trách nhiệm của từng chủ thể, nhất là người đứng đầu trong từng khâu của quá trình soạn thảo, thẩm định, trình, thẩm tra, xây dựng chính sách và ban hành VBQPPL”. Bên cạnh đó, trong đề nghị xây dựng Luật Ban hành VBQPPL (sửa đổi) đã được Chính phủ thông qua, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị bổ sung vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2025 để trình Quốc hội cho ý kiến và thông qua tại Kỳ họp thứ 9, Chính sách 2 đã nêu rõ: “Tiếp tục đổi mới, hoàn thiện quy trình xây dựng VBQPPL chuyên nghiệp, khoa học, kịp thời phản ứng chính sách; xác định rõ và tăng cường vai trò, thẩm quyền, trách nhiệm của các chủ thể tham gia xây dựng, ban hành VBQPPL”. Một trong những giải pháp để cụ thể hóa Chính sách này là cần quy định cụ thể hơn về quy trình và trách nhiệm của các chủ thể trong hoạt động xây dựng, ban hành VBQPPL, trong đó có hoạt động thẩm định.
Để phục vụ cho việc nghiên cứu, xây dựng Luật Ban hành VBQPPL (sửa đổi), Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo “Vị trí, vai trò của công tác thẩm định văn bản quy phạm pháp luật”.
Tại Hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học và đại biểu tham dự Hội thảo đã có nhiều ý kiến đánh giá về những hạn chế, vướng mắc trong quá trình thực hiện công tác thẩm định VBQPPL; trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức có liên quan trong hoạt động thẩm định VBQPPL; giá trị pháp lý của báo cáo thẩm định; nguồn kinh phí bảo đảm cho công tác thẩm định; …. Đồng thời đề xuất các giải pháp để phát huy tính chuyên nghiệp, hiệu quả trong khâu thẩm định VBQPPL.
Trên cơ sở kết quả của Hội thảo, Bộ Tư pháp sẽ nghiên cứu đưa ra giải pháp để đổi mới công tác thẩm định văn bản quy phạm pháp luật trong thời gian tới.
Vụ Các vấn đề chung về xây dựng pháp luật