Ngày 28/3/2017, Bộ Tư pháp tổ chức cuộc họp tư vấn thẩm định đề nghị xây dựng Nghị định về bảo hiểm vi mô do đồng chí Nguyễn Hồng Hải - Phó Vụ trưởng Vụ Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp, Chủ tịch Hội đồng tư vấn thẩm định đề nghị xây dựng Nghị định chủ trì. Tham dự Hội đồng tư vấn thẩm định có đại diện Bộ Tài chính - Cơ quan chủ trì soạn thảo, Bộ Nội vụ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam, Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam, Công ty Bảo hiểm Bảo Việt… cùng đại diện các đơn vị chức năng thuộc Bộ Tư pháp
Về sự cần thiết ban hành văn bản, bảo hiểm vi mô là các sản phẩm bảo hiểm được thiết kế và cung cấp cho người nghèo, người có thu nhập thấp và những người yếu thế trong xã hội, với đặc điểm phí bảo hiểm thấp, số tiền bảo hiểm nhỏ, sản phẩm bảo hiểm thật đơn giản, dễ hiểu. Hiện nay, các văn bản hướng dẫn tổ chức chính trị - xã hội, xã hội - nghề nghiệp triển khai thí điểm bảo hiểm vi mô chỉ mang tính chất tạm thời, không đảm bảo cơ sở pháp luật để thực hiện lâu dài. Do đó, đa số đại biểu nhất trí với sự cần thiết xây dựng Nghị định. Đồng thời, cũng có nhiều ý kiến góp ý cụ thể về các vấn đề lớn của đề nghị xây dựng Nghị định, đặc biệt là vấn đề sau:
Về tính khả thi, tính dự báo của nội dung chính sách, các giải pháp và điều kiện bảo đảm thực hiện chính sách, đại diện Bộ Nội vụ cho rằng, các tổ chức chính trị - xã hội, xã hội - nghề nghiệp không có đủ kinh nghiệm quản lý tài chính, nghiệp vụ bảo hiểm, tín dụng, do đó, khi triển khai bảo hiểm vi mô cho người nghèo, người có thu nhập thấp sẽ dễ xảy ra rủi ro tín dụng, khi đó, vấn đề phòng, chống, xử lý rủi ro tín dụng sẽ được giải quyết như thế nào. Bên canh đó, việc thành lập thêm các tổ chức trong bối cảnh hiện nay cần được cân nhắc kỹ lưỡng, tránh tình trạng cồng kềnh trong bộ máy nhà nước.
Về Báo cáo đánh giá tác động chính sách, Nghị định bao gồm 4 chính sách cơ bản, tuy nhiên, cả 4 chính sách đều chưa có đánh giá tác động toàn diện; chưa thể hiện đầy đủ đánh giá tác động tích cực (lợi ích), tiêu cực (chi phí) của từng chính sách đối với Nhà nước, người dân, doanh nghiệp cũng như phương pháp đánh giá tác động (định tính, định lượng hay kết hợp cả hai). Do đó, đề nghị cơ quan chủ trì lập đề nghị xây dựng Nghị định cần đầu tư thêm thời gian, nguồn lực để hoàn thiện báo cáo đánh giá tác động của chính sách theo đúng Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015 và Nghị định số 34/2016/NĐ-CP.
Về trình tự, thủ tục xây dựng, theo quy định tại khoản 2 Điều 1 Luật kinh doanh bảo hiểm năm 2000 (sửa đổi, bổ sung năm 2010) thì “Luật này không áp dụng đối với bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm tiền gửi và các loại bảo hiểm khác do Nhà nước thực hiện không mang tính kinh doanh”. Do đó, các tổ chức chính trị - xã hội, xã hội - nghề nghiệp cung cấp dịch vụ bảo hiểm vi mô không vì mục tiêu lợi nhuận không thuộc đối tượng điều chỉnh của Luật này. Tuy nhiên, để đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, quản lý kinh tế, quản lý xã hội, tạo khung khổ pháp lý cho tổ chức chính trị - xã hội, xã hội - nghề nghiệp triển khai bảo hiểm vi mô, góp phần thực hiện chính sách bảo đảm an sinh xã hội của Đảng và Nhà nước thì có thể vận dụng quy định tại khoản 3 Điều 19 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015. Theo đó, Chính phủ có thể ban hành Nghị định để quy định “Vấn đề cần thiết thuộc thẩm quyền của Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội nhưng chưa đủ điều kiện xây dựng thành luật hoặc pháp lệnh để đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, quản lý kinh tế, quản lý xã hội. Trước khi ban hành nghị định này phải được sự đồng ý của Ủy ban thường vụ Quốc hội”. Như vậy, theo quy định tại khoản 3 Điều 19 và Điều 95 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì trước khi ban hành Nghị định này phải được sự đồng ý của Ủy ban thường vụ Quốc hội và dự thảo Nghị định phải được Hội đồng dân tộc hoặc Ủy ban của Quốc hội thẩm tra.
Trên cơ sở kết quả cuộc họp Hội đồng tư vấn thẩm định, Vụ Pháp luật dân sự - kinh tế sẽ khẩn trương hoàn thành báo cáo thẩm định trình Lãnh đạo Bộ Tư pháp xem xét, ký ban hành./.
Vụ Pháp luật dân sự - kinh tế